17/12/2004, EURO-TAKSIM

[moonskin]

STATUS: IN PROGRESS

Euro-Taksim

Henri Barkey ile Philip H.Gordon iki Amerikalı akademisyendir. Kıbrıs sorunu ile ilgili olarak Temmuz 2002’de hazırladıkları rapor, bir ara bizim basına da yansımıştı. Ancak nedense üzerinde fazla durulmadı. İki Amerikalı akademisyen sıradan akademisyenler değillerdir. Henri Barkey, Lehigh Üniversitesi’nde Uluslararası İlişkiler Profesörü’dür. Bir süre de ABD Dışişleri Bakanlığı’nda Politika Planlama Ekibi’nde çalıştı. Philip H. Gordon ise hem Brookings Enstitüsü, Dış Politika Çalışmaları bölümünün önde gelenlerinden hem de ABD Ulusal Güvenlik Konseyi’de Avrupa İşleri Direktörü. Temmuz 2002’de hazırladıkları rapor “Bir Kıbrıs Bunalımını Önlemek” başlığını taşıyor.

Rapor ABD’nin Kıbrıs politikasına ne oranda yön vermiştir?

Raporun kamuoyunun bilgisine getirildiği Temmuz 2002’den buyana iki-buçuk yıl geçmiştir. İki-buçuk yılda yaşadıklarımızı da dikkate alarak raporun içeriğine yeniden bakmakta yarar vardır.

Henri Barkey ile Philip H.Gordon, ilgili raporlarında, ABD’yi yönetenlere Kıbrıs konusunda dört seçenek sunmuşlardı:

* 1. Kıbrıs’ın AB’ye Girmesine Karşı Çıkmak:

Bu ilk seçeneğe göre ABD devreye girebilir ve Avrupa Birliği’nin Kıbrıs’ı Avrupa Birliği’ne almasını önlemeye çalışabilirdi. Kıbrıs’ın Avrupa Birliği’ne kabulü Türkiye’yi yabancılaştıracaksaydı, ABD kendine düşeni yapmalıydı. Aralık 1999’da Türkiye aday üyeliğe kabul edilirken, Kıbrıs’ın AB üyeliği gündeme geldiğinde “tüm ilgili faktörler” dikkate alınarak karar verileceğinden söz edilmemiş miydi? Stratejik önemi büyük bir ülke olan Türkiye ile bunalım önemli bir “ilgili faktör” dü. Öyleyse ABD devreye girmeli ve Avrupa Birliği’ne, sorun aşılana kadar Kıbrıs’ı üyeliğe kabul etmemesini söylemeliydi.

2.
* Bir ABD Planı Sunmak:

ABD için ikinci bir seçenek, ABD’nin bizzat bir çözüm planı hazırlayarak taraflara sunması olabilirdi. Kıbrıs sorunu diğer stratejik öncelikleri tehlikeye sokmadan etkili bir ABD girişimi ile aşılabilirdi. Örneğin Bush yönetimi, adaya, tarafları karşılıklı ödüne zorlayacak bir üst-düzey görüşmeci gönderebilirdi. Böyle bir girişim AB ve BM ile eşgüdüm içinde sürdürüleceğine göre görüşmeler, Bosna bunalımında Dayton’da yapılan uluslararası doruk toplantısı biçiminde de gerçekleştirilebilirdi.

3.
* Kıbrıs Sorununun Çözümünü Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne Üyelik

Görüşmelerinin Başlaması ile Bağlantılı Kılmak:

Başka bir seçenek de Kıbrıs sorununun çözümüne karşılık Avrupa Birliği’nin Türkiye’ye üyelik görüşmeleri için bir başlama tarihi vermeye teşvik edilmesiydi. Türkiye’de yaygın kanı AB’nin Türkiye’ye aday üyelik vermesi ABD baskısı ile ve gönülsüzce gerçekleştiği yönündedir. Bundan ötürü Türkiye’de etkili çevrelerde, Türkiye’nin hiçbir zaman Avrupa Birliği’ne alınmayacağına inanılmaktadır. Üyelik görüşmeleri için Türkiye’ye 2004 yılından geç olmamak üzere bir tarih verilmesi bu yargıları değiştirebilirdi.

4.
* Kıbrıs Sorununun Çözümünü Türkiye’nin Zaman İçinde Avrupa Birliği’ne

Girişine Bağlamak:

ABD için dördüncü – ve en pratik – seçenek, Kıbrıs sorununa yakın gelecekte bir çözüm bulunamazsa, kısa sürede diplomatik zararı en aza indirmeye çalışırken, Kıbrıs sorununun uzun sürede çözümü için koşulları oluşturmak. Bu da, önce Kıbrıs Rum tarafının Avrupa Birliği’ne girmesini sürecin sonu değil, Türkiye de Avrupa Birliği’ne girdiğinde Kıbrıs’ın geriye kalan bölümünün de girmesini öngörmekle sağlanabilir. Kıbrıs sorununun bu çerçevede, uzun sürede bir çözüme kavuşturulması tasarımı Avrupa Birliği, Yunanistan ve Kıbrıs’a kısa sürede bir bunalımı önelemede yardımcı olurken Türkiye’nin de zaman içinde üyeliğine yardımcı olmalarını sağlar.

Geriye baktığımızda, birinci seçeneğe başvurulmadığı, ikinci seçeneğin de denendiğini görürüz. Gerçi Annan planı doğrudan bir ABD planı değildi. Ancak BM Genel Sekreteri’nin, planını, ABD’nin bilgisi ve onayı dışında sunmadığı çok iyi bilinmektedir.

Kıbrıs Cumhuriyeti resmen ve edimsel olarak (fiilen) 1 Mayıs 2004’ten itibaren AB üyesidir. Bu nedenle birinci ve ikinci seçenekler gündemden düşmüş bulunmaktadır. Geriye üçüncü ve dördüncü seçenek kalmıştır.Kopenhag ölçütlerine (kriterlerine) yeterince uyum sağlamışsa bugün, Türkiye’ye üyelik görüşmeleri için bir başlama tarihi verilecektir. Kıbrıs’ın kuzeyi 4.seçenek uyarınca, beklemeye mi alınacaktır? Yoksa Türkiye’nin AB ile üyelik görüşmelerine başlayacağı tarihe kadar Kıbrıs sorununun çözülmesi yönünde ABD’nin bastırması ile, ikinci bir BM girişimi daha sözkonusu mudur?

“-Türkiye Avrupa Birliği’ne girdiğinde Kıbrıs’ın geriye kalan bölümünün de girmesi”ne yani 4.seçeneğe uygun bir yol izlenmemesi, biz Kıbrıslılar’ın (Kıbrıslıtürkler ile Kıbrıslırumlar’ın) Türkiye’nin AB ile üyelik görüşmelerine başlayacağı tarihe kadar çözüm istediğimizi ortak istencimizle ortaya koymamıza bağlıdır.

Türkiye Avrupa Birliği ile üyelik görüşmelerine başlayacağı tarihe kadar Kıbrıs sorununun çözümü yönünde Kıbrıslılar olarak ortak istenç belirtemezsek, geriye dördüncü seçenek, yani, Türkiye Avrupa Birliği’ne üye olurken Kıbrıs’ın kuzeyinin de Türkiye ile birlikte Avrupa Birliği’ne katılması kalır.

Bunun diğer adı Euro-Taksim’dir.

Razı mıyız?

[moonskin]

Happy New year 2006!

Now that I finished this draft translation, I'm off to drinking...
-----------------------------------------------------

Euro-Taksim
Özker Özgür, 17 December 2004

Henry Barkey and Philip H. Gordon are two American academicians. At some point in the past, the report they prepared about the Cyprus problem has appeared in the Cypriot media. However, it was not discussed much. The two American academicians are not ordinary academicians. Henry Barkey is a professor of international relations at the Lehigh university. A while ago, he worked as a member of policy planning team in the ministry of foreign affairs of the USA. On the other hand, Philip H. Gordon is both one of the leading members of the department of foreign policy studies at the Brookings Institute and the director of the European issues at the USA national security council. The report they prepared in July 2003 has the title "Preventing a Cyprus Crisis".

How much did the report contributed to the Cyprus policy of USA?

Two and a half years past since the report was brought to the attention of public opinion in July 2002.

Henry Barkey and Philip H. Gordon provided four options to the members of the USA administration in their report.

1. To oppose the entry of the Cyprus into the EU:

According to this first option, USA could intervene and try to prevent the European Union to take Cyprus into the European Union. If the membership of Cyprus to the European Union was going to estrange Turkey, USA should have done its part. When Turkey was admitted as a candidate country in December 1999, wasn't it stated that when it comes to the membership of Cyprus, "all relevant factors" will be considered for the decision? Crisis with the strategically important Turkey was a important "relevant factor". Then, USA should have intervened and ask the European Union to not to grant Cyprus the full membership until the problem is solved.

2. To Provide a USA Plan:

A second option for the USA could be a plan prepared by themselves and proposed to the sides. The Cyprus problem could be solved via an effective USA initiative without endangering other strategic priorities. For example, the Bush administration could send a high-level negotiator to the island who would force the sides into mutual concessions. Since such a initiative would be carried out in coordination with the EU and UN, the negotiations could be carried out in a similar way to the international summit meeting in Dayton for the Bosnia crisis.

3. To Associate the Solution of the Cyprus Problem with the Beginning of the Membership Talks of Turkey with the European Union:

Another option was to encourage the European Union to give a date for the beginning of the membership talks of Turkey in return of a solution to the Cyprus problem. The general opinion in Turkey is that EU unwillingly gave Turkey the candidate membership status with the pressure from the USA. Because of this, the effective circles in Turkey believe that Turkey will never be taken into the European Union. A date given to Turkey which is no later than the year 2004 could have changed these assessments.

4. To Associate a Solution to the Cyprus Problem with the Turkey's Entrance into the European Union with Passing Time:

The fourth -and the most practical- option for the USA, if a solution to the Cyprus problem can not be found in the close future, while trying to minimize the diplomatic damage in the short run, create the conditions for the solution of the Cyprus problem in the long run. This could be achieved by stipulating that when Turkey enters the European Union so will the rest of the Cyprus, instead of the entry of the Republic of Cyprus into the European Union is the end of the process. While the design of solving the Cyprus problem in this framework in a long time will help European Union, Greece and Cyprus to prevent a crisis, it will also help Turkey to become a member in time.

When we look at the past, we see that the first option was not applied and that the second option was tried. Actually, the Annan Plan was not a direct USA plan. However, it is very well known that the UN secretary general did not present his plan outside the knowledge and without the confirmation of USA.

Republic of Cyprus is officially and physically an EU member since 1 May 2004. Because of this, the first and the second options are not applicable any longer. The rest are the third and the fourth options. If she has adapted the Copenhagen criteria sufficiently, then a date for the beginning of the membership negotiations will be given to Turkey. Will the Northern part of Cyprus be held back according to the fourth option? Or, is yet a second UN initiative possible, until the date Turkey will start membership negotiations with the EU?

In order to avoid a path compatible with "The entry of the rest of Cyprus into the European Union when Turkey enters", in other words the 4th option, is dependent on whether or not we, the Cypriots (Cypriotturks and Cypriotgreeks), show with our common willpower that we want a solution until the date Turkey will start membership negotiations.

If we, as the Cypriots, can not show a common willpower in the direction of a solution to the Cyprus problem until the date Turkey will start membership negotiations with the European Union, then remains the fourth option, in other words, the Northern part of Cyprus joins the European Union together with Turkey when she becomes a member.

Another name for this is Euro-Taksim.

Are we content?